Το συμβολικό παιχνίδι

Ακούμε συχνά για τη σημασία του παιχνιδιού στην προσχολική ηλικία, όμως πώς μπορεί το παιχνίδι να βοηθήσει το παιδί;

Πολλές φορές βλέπουμε τα παιδιά να κρατούν στο χέρι τους κάποιο αντικείμενο και να προσποιούνται ότι είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από αυτό που βλέπουμε εμείς. Ένα μολύβι μπορεί να γίνει μαγικό ραβδί, ένα μαντήλι να γίνει πουλί που πετά ψηλά και πολλά πολλά άλλα. Τα παιδιά μετατρέπουν απλά καθημερινά αντικείμενα σε κάτι άλλο και φτιάχνουν ολόκληρες ιστορίες με αφετηρία τη φαντασία τους. Αυτό το παιχνίδι μπορεί να φαίνεται απλό αλλά στην πραγματικότητα κρύβει πολλούς και πολύπλοκους θησαυρούς.

Το συμβολικό παιχνίδι ή αλλιώς παιχνίδι ρόλων, όπως είναι οι ονομασίες του, αποτελεί το θεμέλιο της διαδικασίας της μάθησης για τα παιδιά. Δίνει στα μικρά παιδιά τη δυνατότητα να μάθουν να οικοδομούν τη γνώση αλλά και να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους.

Επιπλέον συμβάλλει ώστε να αναπτυχθούν:

  • οι κοινωνικές τους δεξιότητες: να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, να ωριμάσουν συναισθηματικά, να μάθουν να μοιράζονται ρόλους και ευθύνες, να επιλύουν τυχόν προβλήματα, να κατανοούν τα συναισθήματα κάποιου άλλου (εν συναίσθηση).
  • οι γλωσσικές τους ικανότητες καθώς τα παιδιά εξασκούν τον προφορικό τους λόγο και τους διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας
  • απλές χωροχρονικές και μαθηματικές έννοιες χωρίς άγχος, μέσα σε μία γνήσια βιωματική εμπειρία.
  • οι κινητικές τους δεξιότητες, τόσο η λεπτή όσο και η αδρή κινητικότητα.
  • η φαντασία και η δημιουργικότητά τους.

Για τους παραπάνω λόγους και για άλλους τόσους, είναι χρήσιμο να ενθαρρύνουμε τα παιδιά να εμπλέκονται σε παιχνίδια ρόλων. Κάποιες απλές ιδέες μπορούν να αποτελέσουν το καλύτερο έναυσμα.

Στο σχολείο δημιουργήσαμε γωνιές οι οποίες βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν την φαντασία και τη δημιουργικότητά τους. Για παράδειγμα μπορούν να παίξουν τον ζωολογικό κήπο παίζοντας με τα τουβλάκια και τα πλαστικά ζωάκια, τους ιππότες στο ξύλινο κάστρο ή μπορούν να παίξουν το σούπερ μάρκετ στο μαγαζάκι της τάξης τους (πελάτης, έμπορος, μαμά με το παιδί της κλπ) κοκ.

Στο σπίτι, οι γονείς μπορούν να δώσουν απλές ιδέες/προτάσεις στα παιδιά με πολύ απλά υλικά και να προωθήσουν ακόμη περισσότερο το παιχνίδι ρόλων. Για παράδειγμα, δίνουμε στα παιδιά κάποια υφάσματα, κάποια κουτιά παπουτσιών ή άδεια μπουκαλάκια από κρέμες, σημειωματάριο και προτείνουμε στο παιδί να παίξει το φαρμακείο, το νοσοκομείο κλπ. Τότε, θα παρατηρήσουμε ότι το παιδί θα πάρει τα κουκλάκια του και θα τα βάλει στα κουτιά­κρεβάτια, θα τα σκεπάσει, θα φορέσει το μαντήλι σαν να είναι ιατρική ποδιά και ποιος ξέρει τι άλλο μπορεί να φανταστεί. Σίγουρα, θα μας ξαφνιάσει με την ευρηματικότητά του. Αρκεί να του δώσουμε την ευκαιρία και την κατάλληλη προτροπή. Και τότε, ένα μικρό θαύμα θα συμβεί!

Είναι απαραίτητο λοιπόν να θυμόμαστε ότι τα μικρά παιδιά χρειάζονται το παιχνίδι όχι μόνο ως μέσο διασκέδασης αλλά και για να μάθουν, να εξελιχθούν και να αναπτύξουν ικανότητες που θα τις χρησιμοποιήσουν μετέπειτα στη ζωή τους.